ഇറാനിലെ നേതൃത്വ ഭാവി

പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുല്ല ഖമനയി വധിക്കപ്പെട്ടതിനു പിന്നാലെ, ഇറാന്റെ ഭാവി നേതൃത്വത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ ശക്തമായി തുടരുകയാണ്.  ഇറാനിയൻ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതനുസരിച്ച് ആയത്തുല്ല അലി റിസാ അറാഫി ഇടക്കാല നേതൃസംവിധാനത്തിലെ പ്രധാന വ്യക്തികളിൽ ഒരാളായി പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു. തന്റെ പിൻഗാമിയായി ആരുടെയും പേര് ഖമനയി നിർദേശിച്ചിരുന്നില്ല. ഖമനയിയുടെ മകൻ 56 വയസ്സുകാരൻ മുജ്തബ ഖമനയി, ഖമനയിയുടെ മുൻഗാമി ആയത്തുല്ല റൂഹുല്ല ഖുമൈനിയുടെ പേരക്കുട്ടി ഹസൻ ഖുമൈനി എന്നിവരിൽ ആരെങ്കിലുമാകും പിൻഗാമിയെന്ന് നേരത്തേ അഭ്യൂഹമുണ്ടായിരുന്നു.

അതേസമയം യുഎസ്–ഇസ്രായേൽ ബോംബാക്രമണം തുടരുന്നത് ഇറാനിലെ അധികാര ഘടനയെ അനിശ്ചിതത്വത്തിലാക്കുന്നു. എന്നാൽ, സർവകലാശാലകൾ അടച്ചും സുരക്ഷാ സേനയെ വിന്യസിച്ചും ഇന്റർനെറ്റ് നിയന്ത്രിച്ചുമെല്ലാം ഭരണകൂടം കർശന നിയന്ത്രണങ്ങൾ ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുകയാണ്.  ഇതോടെ വലിയ പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഉടൻ ഉണ്ടാകാനുള്ള സാധ്യത കുറവാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. ഭരണ സംവിധാനത്തിന് അധികാരം പകരംവെക്കാനുള്ള നടപടിക്രമങ്ങൾ ഉള്ളതിനാൽ പരമോന്നത നേതാവിന്റെ മരണം ഭരണകൂടത്തിന്റെ തകർച്ചയാകില്ലെന്ന് വിദഗ്ധർ പറയുന്നു. യുഎസ് പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് പിന്തുണ അറിയിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും ഇപ്പോൾ ഭരണകൂടം നിയന്ത്രണം നിലനിർത്തുന്നുവെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

പുതിയ പരമോന്നത നേതാവിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതാണ് ഭരണകൂടത്തിന്റെ ഭാവി നിർണയിക്കുന്നത്. അധികാരം മതനേതൃത്വത്തിൽ തുടർന്നേക്കാമെങ്കിലും സൈനിക സ്വാധീനം വർധിക്കുന്ന സാഹചര്യവും ശക്തമാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് (IRGC) അധികാരം കൈക്കൊള്ളാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. ആക്രമണത്തിൽ അവരുടെ കമാൻഡർ മുഹമ്മദ് പാക്പുർ കൊല്ലപ്പെട്ടിട്ടും ഗാർഡ്സ് ഇപ്പോഴും ശക്തമായ സൈനിക-രാഷ്ട്രീയ സ്വാധീനമുള്ള സംവിധാനമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇറാനിയൻ സൈന്യം ഭാവിയിലെ അധികാര ക്രമീകരണത്തിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുമെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.

പ്രതിപക്ഷം ഇപ്പോൾ ദുർബലവും വിഭജിതവുമാണ്. നൊബേൽ സമാധാന സമ്മാന ജേതാവായ നർഗീസ് മൊഹമ്മദി അടക്കമുള്ള നേതാക്കൾ തടവിലാണെന്നും പ്രതിപക്ഷം ഏകോപിതമല്ലെന്നും റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്ന് മുൻ ഷായുടെ മകൻ റിസാ പഹ്‌ലവിക്ക് പിന്തുണ ഉയരുന്നുണ്ടെങ്കിലും ഇറാനിലെ ജനപിന്തുണ വ്യക്തമല്ല. അതിനാൽ അടുത്ത കാലത്ത് അധികാരം മതനേതൃത്വത്തിനകത്തോ സൈനിക ശക്തികളിലോ തന്നെ പുനഃക്രമീകരിക്കപ്പെടാനുള്ള സാധ്യതകളാണ് ഇറാനിൽ ഉള്ളതെന്ന് വിദേശകാര്യ വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നു. 

With Ayatollah Khamenei’s death, Iran faces a leadership crisis. Will his son Mojtaba take over, or will the IRGC seize control? Explore the potential successors and the future of the Islamic Republic’s power structure.