ഏഴാം ക്ലാസിൽ പരാജയപ്പെട്ട് സ്കൂൾ പഠനം ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വന്നിട്ടും, കഠിനാധ്വാനവും പ്രകൃതിയോടുള്ള സ്നേഹവും കൊണ്ട് ശാസ്ത്രലോകത്തെപ്പോലും അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയ പ്രതിഭയാണ് ഹാജി കലീമുള്ള ഖാൻ. ഉത്തർപ്രദേശിലെ മാലിഹാബാദിലുള്ള തന്റെ 22 ഏക്കർ തോട്ടത്തിലെ 125 വർഷം പഴക്കമുള്ള ഒരൊറ്റ മാവിലാണ് അദ്ദേഹം 300-ലധികം വ്യത്യസ്ത ഇനം മാമ്പഴങ്ങൾ വിളയിച്ചെടുത്തത്. Grafting എന്ന കാർഷിക സാങ്കേതികവിദ്യയിലൂടെ അദ്ദേഹം വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത ഈ മരം ഇന്ന് ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ സസ്യശാസ്ത്ര അത്ഭുതങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്.
അൽഫോൻസോ, ലാംഗ്ര, കേസരി, ദസ്ഹരി, ചൗസ തുടങ്ങിയ ഇന്ത്യയിലെ പ്രശസ്തമായ മാമ്പഴ ഇനങ്ങൾക്ക് പുറമെ അദ്ദേഹം തന്നെ വികസിപ്പിച്ചെടുത്ത നിരവധി സങ്കരയിനങ്ങളും ഈ ഒരൊറ്റ മരത്തിന്റെ വിവിധ ശാഖകളിൽ വ്യത്യസ്ത രുചിയിലും നിറത്തിലും മണത്തിലും ഒരേസമയം കായ്ച്ചുനിൽക്കുന്നു. തന്റെ മുത്തശ്ശന്റെ മരണശേഷം കുടുംബത്തിന്റെ മാന്തോട്ടം ഏറ്റെടുത്ത കലീമുള്ള 1957 മുതലാണ് ഈ പരീക്ഷണങ്ങൾക്ക് തുടക്കം കുറിക്കുന്നത്.
ആദ്യകാലങ്ങളിൽ പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങൾ കാരണം പരീക്ഷണങ്ങൾ പരാജയപ്പെട്ടെങ്കിലും പിന്മാറാൻ അദ്ദേഹം തയ്യാറായില്ല. ഡിഗ്രികളോ ഔപചാരിക വിദ്യാഭ്യാസമോ ഇല്ലെങ്കിലും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഈ സമാനതകളില്ലാത്ത നേട്ടത്തെ മുൻ രാഷ്ട്രപതി കെ.ആർ. നാരായണൻ ‘ബിരുദമില്ലാത്ത ശാസ്ത്രജ്ഞൻ’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും, രാജ്യത്തെ പരമോന്നത ബഹുമതികളിലൊന്നായ പത്മശ്രീ നൽകി 2008-ൽ രാജ്യം അദ്ദേഹത്തെ ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു.
ലിംക ബുക്ക് ഓഫ് റെക്കോർഡ്സിൽ ഇടംപിടിച്ച ഈ മാവിനെക്കുറിച്ച് പഠിക്കാൻ അമേരിക്ക, ജർമ്മനി, യുകെ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രതിനിധികൾ മാലിഹാബാദിൽ എത്താറുണ്ട്. നിലവിൽ 81 വയസ്സുള്ള കലീമുള്ളയെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകനും ഈ അപൂർവ്വ മാന്തോട്ടം പരിപാലിക്കാൻ സഹായിക്കുന്നുണ്ട്.
Meet Padma Shri Haji Kalimullah Khan, India’s Mango Man, who amazed scientists by growing over 300 unique varieties of mangoes on a single 125-year-old tree
