ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പിലേക്ക് എത്ര ദൂരം ?

“ഒരു രാജ്യം, ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ്” പേര് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പോലെ, ഒരേസമയം സംസ്ഥാന തിരഞ്ഞെടുപ്പും, പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പും എന്നാണ് അർത്ഥമാക്കുന്നത്. ഈ ഒരാശയം നടപ്പാക്കുന്നത് കേന്ദ്ര സർക്കാർ പരിഗണിക്കുകയാണ്. എന്നാൽ ഇതിന് ഭരണഘടനാ ഭേദഗതി ആവശ്യമാണ്, ഇതിനായി പാർലമെന്റിൽ ചർച്ച നടത്തേണ്ടതുണ്ട്. അതിനു വേണ്ടിയാണു പാര്ലമെന്റിന്റെ സമ്മേളനം അടിയന്തിരമായി വിളിച്ചു ചേർത്തിരിക്കുന്നത്. അതിനായിട്ടാണ് “ഒരു രാജ്യം, ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ്” സംവിധാനം നടപ്പിലാക്കുന്നതിന്റെ  സാധ്യതകൾ അന്വേഷിക്കാൻ സർക്കാർ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. ‘ഒരു രാഷ്ട്രം, ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ്’ എന്നതിന്റെ സാധ്യതകൾ ആരായാൻ വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് ഈ ആശയത്തിന് പിന്തുണ പ്രഖ്യാപിച്ച മുൻ രാഷ്ട്രപതി രാം നാഥ് കോവിന്ദിന്റെ അധ്യക്ഷതയിൽ സർക്കാർ ഒരു കമ്മിറ്റി രൂപീകരിച്ചത് അതിന്റെ വിശ്വാസ്യതക്ക് ദൃഢത പകരുവാനാണ്.

പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ, ഒരേസമയം സംസ്ഥാന, പൊതു തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ ഉൾപ്പെടുന്ന “ഒരു രാജ്യം, ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ്” സംവിധാനം നടപ്പിലാക്കുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ ഫെഡറൽ ഘടനയിൽ ഇത് ചെലുത്തുന്ന സ്വാധീനത്തെക്കുറിച്ച് പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾ ആശങ്ക ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ‘ഒരു രാജ്യം, ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ്’ പാനൽ രൂപീകരിക്കാനുള്ള നീക്കത്തെ പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കൾ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു

ബിജെപി ഈ ആശയത്തെ പ്രശംസിച്ചപ്പോൾ പ്രതിപക്ഷമായ കോൺഗ്രസ് പാർട്ടി ഇതിനെ ഗിമ്മിക്ക് എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു.

സെപ്തംബർ 18 മുതൽ അഞ്ച് ദിവസത്തേക്ക് പാർലമെന്റിന്റെ പ്രത്യേക സമ്മേളനത്തിന് ഓഗസ്റ്റ് 31 ന് സർക്കാർ അപ്രതീക്ഷിത പ്രഖ്യാപനം നടത്തി. എന്നിരുന്നാലും, സമ്മേളനത്തിന്റെ അജണ്ട സംബന്ധിച്ച് ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനം ഉണ്ടായില്ല. എന്നാൽ സെഷനിൽ വരാനിരിക്കുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ ഉൾപ്പെട്ടേക്കാമെന്ന ഊഹാപോഹങ്ങൾ ശക്തമാണ്, ചിലർ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് ‘ഒരു രാജ്യം, ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ്’ നീക്കം പ്രതീക്ഷിക്കുന്നു, മറ്റുള്ളവർ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് മുൻകൂട്ടി പ്രവചിക്കുന്നു.

1.4 ബില്യണിലധികം പൗരന്മാർ താമസിക്കുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ജനാധിപത്യ രാജ്യമായി ഇന്ത്യ വാഴ്ത്തപ്പെടുന്നു. ലോകത്തെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള രാജ്യം കൂടിയാണിത്. രാജ്യത്ത് ദരിദ്രരും വരേണ്യവർഗവും തമ്മിലുള്ള കടുത്ത വരുമാന വിടവുകൾ  കടുത്തതാണ്. ഒന്നിലധികം പാർട്ടികളുള്ള, പല ഘട്ടങ്ങളിലും കാലങ്ങളിലുമായുള്ള  ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമ്പ്രദായം. അതിനെ സ്വാധീനിക്കുക  ദേശീയവും പ്രാദേശികവും വൈവിധ്യമാർന്ന ഭാഷകളും, നഗരങ്ങളുടെയും വരണ്ട ഉൾപ്രദേശങ്ങളുടെയും വൈവിധ്യമാർന്ന ജനസംഖ്യാശാസ്ത്രം, കൂടാതെ എല്ലാറ്റിനുമുപരിയായി 35-ലധികം സംസ്ഥാനങ്ങളും കേന്ദ്ര ഭരണ പ്രദേശങ്ങളും. ഇത്തരമൊരു പരിതസ്ഥിതിയിൽ നിലവിലെ ഇന്ത്യൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമ്പ്രദായം ഭരണാധികാരികൾക്കും രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികൾക്കും വളരെ സങ്കീർണ്ണവും ചെലവേറിയതും തന്നെയാണ്.

ഈ ബഹുമുഖ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് സമ്പ്രദായം കാര്യക്ഷമമാക്കുക എന്നത് കടുത്ത വെല്ലുവിളിയാണ്. ഇതോടേതാണ്  ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ, 1960-കളെ അനുസ്മരിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വോട്ടിംഗ് സമ്പ്രദായത്തിലേക്ക് പിൻവാങ്ങാനുള്ള താൽപ്പര്യം അടുത്തിടെ പ്രകടിപ്പിച്ചത്. എതിർപ്പ് രൂക്ഷമായിരിക്കുമെന്നുറപ്പ്. പ്രത്യേകിച്ചും ഇപ്പോൾ നിരവധി പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികൾ “ഇന്ത്യ” എന്ന ബാനറിന് കീഴിൽ ഒന്നിച്ചിരിക്കുന്ന അവസ്ഥയിൽ .

നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ബിജെപി സർക്കാർ ഡിസംബറിൽ തന്നെ ലോക്‌സഭാ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടത്തിയേക്കുമെന്ന് പശ്ചിമ ബംഗാൾ മുഖ്യമന്ത്രി മമത ബാനർജി ഈ ആഴ്ച ആദ്യം പറഞ്ഞിരുന്നു.

ഒരു രാജ്യം, ഒരു തിരഞ്ഞെടുപ്പ് എന്നതിലേക്കുള്ള ഏതൊരു നീക്കത്തിനും സംസ്ഥാന അസംബ്ലികളുടെ അംഗീകാരം ആവശ്യമാണെന്ന് മധ്യപ്രദേശ് കോൺഗ്രസ് നേതാവ് കമൽനാഥ് ചൂണ്ടിക്കാട്ടിയിട്ടുണ്ട്.

^{The Indian Government’s recent move to explore the possibility of implementing “One Nation One Election” has ignited a significant debate in the country’s political landscape. This ambitious proposal, if enacted, would align the timelines of Lok Sabha (national) and state assembly elections, with far-reaching implications for political parties, governance, and the electoral process. In this article, we delve into the complexities and potential consequences of this initiative.}