ക്വാഡ് (Quad) വിദേശകാര്യ മന്ത്രിമാരുടെ യോഗത്തിൽ പങ്കെടുക്കാനായി ഇന്ത്യയിലെത്തിയ യുഎസ് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോയുടെ താജ്മഹൽ സന്ദർശനത്തെച്ചൊല്ലി വൻ നയതന്ത്ര വാക്പോര്. താജ്മഹലിന് മുന്നിൽ ഭാര്യയോടൊപ്പം റൂബിയോ നിൽക്കുന്ന ചിത്രം പങ്കുവെച്ചുകൊണ്ട് ഹൈദരാബാദിലെ ഇറാൻ കോൺസുലേറ്റാണ് കടുത്ത ഭാഷയിൽ പരിഹാസവുമായി രംഗത്തെത്തിയത്. യുഎസും ഇറാനും തമ്മിൽ നിലനിൽക്കുന്ന കടുത്ത രാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഈ നീക്കം.
ഇറാൻ കോൺസുലേറ്റിന്റെ പോസ്റ്റ്
റൂബിയോയ്ക്ക് ചരിത്രമോ വാസ്തുവിദ്യയോ അറിയാമായിരുന്നെങ്കിൽ അദ്ദേഹം ഇവിടെ നിന്ന് ചിത്രമെടുക്കില്ലായിരുന്നു. ഇറാൻ കോൺസുലേറ്റ് തങ്ങളുടെ എക്സ് (X) ഹാൻഡിലിൽ കുറിച്ചു. മുഗൾ ചക്രവർത്തി തന്റെ ഇറാനിയൻ വംശജയായ ഭാര്യയോടുള്ള സ്നേഹത്തിന്റെ പ്രതീകമായി പണിതതാണ് താജ്മഹലെന്നും, ഇതിന്റെ നിർമ്മാണത്തിന് പിന്നിൽ ഇറാനിയൻ വാസ്തുശില്പികളുടെ പ്രതിഭയാണെന്നും ഇറാൻ അവകാശപ്പെട്ടു. ഒരു വശത്ത് ഇറാനിയൻ സംസ്കാരത്തെ ഇല്ലാതാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടത്തിന്റെ പ്രതിനിധി തന്നെയാണ് ഇതേ സംസ്കാരത്തിന്റെ പ്രതീകമായ സ്മാരകത്തിന് മുന്നിൽ വന്ന് നിൽക്കുന്നതെന്നാണ് ഇറാൻ ഉന്നയിക്കുന്ന വിമർശനം. ഇറാന് നേരെയുള്ള ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ മുൻകാല ഭീഷണികളെക്കൂടി മുൻനിർത്തിയാണ് ഇറാൻ ഈ പ്രതികരണം നടത്തിയത്.
താജ്മഹലിലെ ഇറാൻ ബന്ധവും ചരിത്രവസ്തുതകളും
ഇറാൻ കോൺസുലേറ്റിന്റെ ഈ പരാമർശം വലിയ രീതിയിലുള്ള സൈബർ ചർച്ചകൾക്കും ചരിത്രപരമായ വാദപ്രതിവാദങ്ങൾക്കും വഴിവെച്ചിട്ടുണ്ട്. താജ്മഹലിന് പിന്നിൽ വ്യക്തമായ പേർഷ്യൻ (ഇറാനിയൻ) സ്വാധീനമുണ്ടെന്നത് ചരിത്രസത്യമാണ്:
ഷാജഹാൻ ചക്രവർത്തിയുടെ പ്രിയപത്നി മുംതാസ് മഹൽ (അർജുമന്ദ് ബാനു ബീഗം) പേർഷ്യൻ വംശപരമ്പരയിൽപ്പെട്ട കുലീന കുടുംബത്തിലെ അംഗമായിരുന്നു.താജ്മഹലിന്റെ നിർമ്മാണ ശൈലിയിൽ ഇൻഡോ-ഇസ്ലാമിക്, പേർഷ്യൻ കലകളുടെ ശക്തമായ സമന്വയം കാണാം. കാലിഗ്രാഫിക്കും രൂപകൽപ്പനയ്ക്കുമായി പേർഷ്യയിൽ നിന്നുള്ള നിരവധി വിദഗ്ദ്ധർ അക്കാലത്ത് എത്തിയിരുന്നു.
എന്നിരുന്നാലും, താജ്മഹൽ പൂർണ്ണമായും ഒരു ഇറാനിയൻ പ്രോജക്റ്റ് ആണെന്ന വാദത്തെ ചരിത്രകാരന്മാർ തിരുത്തുന്നുണ്ട്. മുംതാസ് മഹൽ ജനിച്ചത് ആഗ്രയിലായിരുന്നു. കൂടാതെ താജ്മഹലിന്റെ മുഖ്യ ശില്പിയായി കരുതപ്പെടുന്ന ഉസ്താദ് അഹമ്മദ് ലാഹോരി അവിഭക്ത ഇന്ത്യയിലെ ലാഹോർ സ്വദേശിയായിരുന്നു. ഇന്ത്യ, പേർഷ്യ, മധ്യേഷ്യ എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പതിനായിരക്കണക്കിന് തൊഴിലാളികളുടെ സംയുക്ത അധ്വാനമാണ് താജ്മഹൽ.
മാർക്കോ റൂബിയോയുടെ സന്ദർശനം
നാല് ദിവസത്തെ ഔദ്യോഗിക സന്ദർശനത്തിനായി ഇന്ത്യയിലെത്തിയ മാർക്കോ റൂബിയോ, ഭാര്യ ജെന്നറ്റ് റൂബിയോയ്ക്കൊപ്പമാണ് ആഗ്രയിലെത്തി താജ്മഹൽ സന്ദർശിച്ചത്. “ലോകത്തിലെ പ്രണയ സ്മാരകങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വിലപ്പെട്ട ഒന്ന്” എന്നാണ് റൂബിയോ താജ്മഹലിനെ സന്ദർശക ഡയറിയിൽ വിശേഷിപ്പിച്ചത്. സന്ദർശന വേളയിൽ മുൻപ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിന്റെ ഉടമസ്ഥതയിലുണ്ടായിരുന്ന അറ്റ്ലാന്റിക് സിറ്റിയിലെ ‘താജ്മഹൽ കാസിനോ’യെക്കുറിച്ച് അദ്ദേഹം തമാശയായി പറയുകയും ചെയ്തിരുന്നു. തമാശകളും ആസ്വാദനവുമായി തുടങ്ങിയ റൂബിയോയുടെ സന്ദർശനം ഒടുവിൽ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ കടുത്ത രാഷ്ട്രീയ പോരാട്ടത്തിന്റെ വേദിയായി മാറുന്ന കാഴ്ചയ്ക്കാണ് സോഷ്യൽ മീഡിയ സാക്ഷ്യം വഹിച്ചത്.
Iran’s Hyderabad consulate mocks US State Secretary Marco Rubio’s Taj Mahal visit, sparking a diplomatic row over the monument’s Persian roots and US-Iran tensions.
