അസമിൽ ഒരുകാലത്ത് ‘അപശകുനം’ എന്ന് മുദ്രകുത്തി ആളുകൾ വേട്ടയാടിയിരുന്ന ‘ഹർഗില’ (Greater Adjutant Stork) എന്ന വലിയ കൊക്കുകളെ വംശനാശത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷിക്കാൻ പൂർണിമ ദേവി ബർമൻ എന്ന പരിസ്ഥിതി ശാസ്ത്രജ്ഞ രൂപം നൽകിയ 20,000 വനിതകളുടെ കൂട്ടായ്മയാണ് ഹർഗില ആർമി. 1990-കളിൽ വെറും 115 എണ്ണമായി ചുരുങ്ങിയ ഈ പക്ഷികളുടെ എണ്ണം, ഈ വനിതാ കൂട്ടായ്മയുടെ നിരന്തരമായ ബോധവൽക്കരണ പ്രവർത്തനങ്ങളിലൂടെ ഇന്ന് അസമിൽ മാത്രം 1,800-ലധികമായി ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. ഗ്രാമീണരായ വീട്ടമ്മമാരെയും നെയ്ത്തുകാരെയും ഉൾപ്പെടുത്തി രൂപീകരിച്ച ഈ സംഘം പക്ഷികളുടെ സംരക്ഷണത്തിനൊപ്പം അസമിലെ പരമ്പരാഗത വസ്ത്രങ്ങളിൽ ഹർഗില പക്ഷികളുടെ ചിത്രങ്ങൾ നെയ്തെടുത്ത് വിപണിയിലെത്തിച്ച് സ്വന്തമായി വരുമാനവും കണ്ടെത്തുന്നു.
കൊക്കുകളുടെ പ്രജനന കാലം തങ്ങളുടെ സ്വന്തം കുട്ടികളുടെ ജനനം പോലെ ആഘോഷമാക്കിയ ഈ ഗ്രാമീണ സ്ത്രീകൾ, ഇന്ന് പക്ഷികളുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി വീടുതോറും കയറിയിറങ്ങി സന്ദേശങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിക്കുന്നു. പൂർണിമയുടെ ഈ അതുല്യമായ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ മാതൃക അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുകയും കംബോഡിയ പോലുള്ള രാജ്യങ്ങളിൽ വരെ ഇത് നടപ്പിലാക്കാൻ പരിശീലനം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. പരിസ്ഥിതി മേഖലയിലെ മികച്ച പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പൂർണിമ ദേവി ബർമന് 2017-ൽ നാരി ശക്തി പുരസ്കാരവും, 2022-ൽ യുഎൻ ചാമ്പ്യൻസ് ഓഫ് ദി എർത്ത് അവാർഡും, 2024-ൽ ‘ഗ്രീൻ ഓസ്കാർ’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന വിറ്റ്ലി ഗോൾഡ് അവാർഡും ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
Conservationist Purnima Devi Barman and her 20,000-strong women-led Hargila Army successfully revive Assam’s endangered Greater Adjutant Stork population.
